Arıza rehberi
Kıyma Makinesi Çalışmıyor
Kıyma makinesi hiç tepki vermiyorsa sırayla elektrik beslemesi, termik koruma, emniyet şalteri, kumanda devresi ve mekanik sıkışma kontrol edilir. Belirtinin hangi grupta olduğunu ayırmak önemlidir: hiç ses gelmemesi ile uğuldayıp dönmemek farklı arızalara işaret eder. Elektrik kontrolleri yetkili kişi tarafından yapılmalıdır.
Belirtiler
- Şaltere basıldığında hiçbir ses gelmiyor
- Uğultu geliyor ama helezon dönmüyor
- Kısa süre çalışıp duruyor, bir süre sonra tekrar çalışıyor
- Şalter kapanmıyor, bırakınca geri atıyor
- Sigorta veya kaçak akım rölesi atıyor
Olası nedenler
- Besleme yok veya faz eksik
- Trifaze makinelerde bir fazın gelmemesi yaygın nedenlerden biridir. Makine ya hiç çalışmaz ya uğuldayıp kalkamaz. Kalkamayan motor kısa sürede sargı hasarı görür — bu durumda beklemeden kapatılmalıdır.
- Termik koruma atmış
- Aşırı yük, sıkışma veya görev sınıfının dışında çalıştırma termiği attırır. Koruma görevini yaptığı için makine durur. Termiği tekrar tekrar kurmak yerine attıran nedeni bulmak gerekir.
- Emniyet şalteri devrede
- Birçok modelde hazne kapağı veya koruma ızgarası yerinde değilse makine çalışmaz. Temizlik sonrası eksik veya yanlış takılan koruma, arıza sanılan yaygın bir durumdur.
- Açma–kapama şalteri veya buton arızalı
- Nemli ortamda kontaklar oksitlenir. Şaltere basıldığında panodan hiç ses gelmemesi bu ihtimale işaret eder.
- Kontaktör bobini beslenmiyor veya sarımı bozuk
- Bobin çekmezse kumanda komutu güç devresine aktarılmaz. Belirti, şaltere basıldığında beklenen çekme sesinin hiç gelmemesidir. Kumanda gerilimi ve bobin direnci ölçülerek ayırt edilir.
- Kontaktör kontakları yapışmış
- Bu, yukarıdakinin tersi ve güvenlik açısından daha ağır bir durumdur: kumanda kesilse bile güç devresi kapalı kalır ve makine durdurulamayabilir. Yapışmış kontaktör onarılmaz, değiştirilir.
- Kalkış veya çalışma kondansatörü arızalı (bazı monofaze modellerde)
- Bazı monofaze modellerde kalkış veya çalışma kondansatörü bulunur; bozulduğunda motor uğuldar ve kalkamaz. Uğultu olup hareket yoksa makine hemen kapatılmalı; kondansatör, kalkış devresi ve mekanik sıkışma yetkili teknisyen tarafından kontrol edilmelidir. Mili elle döndürerek çalıştırmayı denemek tehlikelidir.
- Mekanik sıkışma
- Kemik parçası, donuk ürün bloğu veya yabancı cisim helezonu kilitler. Motor kalkamaz, akım yükselir, termik atar. Elektrik arızası sanılan durumların bir bölümü aslında mekaniktir.
- Motor sargısı hasarlı
- Yanık kokusu, aşırı ısınma ve tekrarlayan sigorta atması sargı hasarına işaret eder. Sargı direnci ve izolasyon direnci ölçümü gerektirir.
Kendiniz güvenle kontrol edebilirsiniz
- Fişin takılı, prizin çalışır durumda olduğunu doğrulayın.
- Sigorta ve kaçak akım rölesini kontrol edin.
- Hazne kapağı ve koruma ızgarasının yerinde olduğunu doğrulayın — emniyet şalteri buna bağlıdır.
- Enerjiyi ayırın; boğazda ve hazne içinde gözle görülür sıkışmış parça olup olmadığına bakın.
- Termik koruma butonu varsa soğumasını bekleyip bir kez kurun. Tekrar atıyorsa kurmayı bırakın.
- Uğultu var ama hareket yoksa makineyi derhal kapatın ve servisi arayın.
- Yanık kokusu varsa hiçbir işlem yapmadan servisi arayın.
Makineyi durdurun, çalıştırmayı sürdürmeyin
- Yanık kokusu veya duman var
- Termik ikinci kez atıyor
- Sigorta her denemede atıyor
- Motor uğulduyor ama dönmüyor — beklemeden kapatın, sargı zarar görür
- Şalter kapatıldığı hâlde makine durmuyor — yapışmış kontaktör olabilir, ana ayırıcıyı kapatın
- Gövdede elektrik hissediliyor — derhal ana ayırıcıyı kapatın, topraklama arızası olabilir
Serviste yapılan kontroller
Aşağıdaki işlemler yetkin teknisyen tarafından, makinenin enerjisi kesilerek yapılır.
- 01Besleme gerilimi, faz dengesi ve faz sırası ölçülür.
- 02Termik ayar değeri motor etiket akımıyla karşılaştırılır.
- 03Kumanda devresi izlenir: buton, emniyet şalteri ve kontaktör bobini ayrı ayrı doğrulanır.
- 04Kontaktör güç kontakları yapışma açısından kontrol edilir.
- 05Kondansatörlü modellerde kapasite ölçülür.
- 06Motor sargı direnci ve izolasyon direnci ölçülür.
- 07Enerji ayrılmış hâlde mekanik serbestlik kontrol edilir.
- 08Onarım sonrası boşta ve yüklü akım ölçülür, etiket değeriyle karşılaştırılır.
İlgili parçalar
| Termik röle | Ayar değeri motorun etiket akımına göre yapılır. Yüksek ayarlanan termik motoru korumaz. |
|---|---|
| Kontaktör | Çekmeyen bobin ile yapışmış kontak farklı arızalardır. Yapışmış kontak, şalter kapatılsa bile makinenin çalışmasına yol açabileceği için güvenlik açısından kritiktir. |
| Kondansatör | Her monofaze modelde bulunmaz. Bulunan modellerde aynı değerde ve aynı gerilim sınıfında olmalıdır. |
| Emniyet şalteri | Devre dışı bırakılması yasaktır. Arızalıysa iptal edilmez, değiştirilir. |
Benzer arıza için servis isteyin
Makinenin marka–model etiketini, besleme tipini (monofaze veya trifaze) ve belirtiyi anlatan kısa bir video gönderin; servis ön incelemesi yapalım.
- Teknik kontrol:
- Arif Ohrili · Teknik Servis Uzmanı
- İnceleme:
- 2026-08-01
- Yayın:
- 2026-08-01
- Son güncelleme:
- 2026-08-01
Ohrili Makina bünyesinde endüstriyel kıyma, vakum paketleme ve tabak kapatma makinelerinde arıza tespiti, mekanik ve elektrik onarımı ile periyodik bakım yürütür. Bu sayfadaki teknik içeriği kontrol etmiştir.
Kullanılan kaynaklar
- NIOSH (ABD) — Et kıyma makinesi kaynaklı uzuv kaybı vaka raporu — enerji ayırma
- HSE (Birleşik Krallık) — Makine güvenliği ve enerji ayırma rehberi
- BIRO (ABD) — 6642 kıyma makinesi kullanım ve bakım kılavuzu